I’ve covered enough disasters to know that when the ground starts shaking, most people freeze—not because they’re stupid, but because they’ve never been trained to react. The 6 Şubat depremi reminded us all how quickly life can turn upside down. One minute, you’re going about your day; the next, the earth is trying to swallow you whole. And yet, in the chaos, there are lessons—hard-won, brutal lessons—that could mean the difference between life and death. I’ve seen survivors who made split-second decisions that saved them, and I’ve seen others who didn’t know what to do until it was too late. The 6 Şubat depremi wasn’t just another earthquake; it was a brutal teacher. So here’s what I’ve learned: preparation isn’t about paranoia, it’s about survival. You don’t need to be an expert, but you do need to know the basics. Because the next time the ground moves, hesitation won’t be an option.

Depremde Hayatta Kalmak İçin 6 Hayatta Kalma İpuçları*

Depremde Hayatta Kalmak İçin 6 Hayatta Kalma İpuçları*

Depremler hayatımızı aniden ters çevirebilir. 6 Şubat depremi bunu hatırlattı. Onu yaşayanlar için, gelecekteki depremlerle karşılaşacak olanlar için, bu ipuçları hayatı kurtarabilir. Ben de 25 yıldır deprem riski üzerine yazıyor, gördüklerimden bahsedeyim.

İlk ipucu: Deprem anında panik yapma. 6 Şubat’ta birçok kişi korkudan hareket etti, ancak bu hatalı. Deprem sırasında en önemli şey, 3 kuralı hatırlamak: Sakin kal, saklan, sarsıntı bittiğinde çık. Deprem sırasında kapıların yanında durma, çökme riski var. Altına gidin, masaların altına saklanın. Tablo 1’de bu kuralı daha detaylı şekilde gösteriyorum.

AdımAçıklama
1. Sakin kalNe yapacağınızı düşünmek için 3 saniye verin.
2. SaklanMasaların altına gidin veya köşeye yaslanın.
3. ÇıkSarsıntı bittiğinde yavaşça dışarı çıkın.

İkinci ipucu: Depremden sonra su ve gıda depolama. 6 Şubat’ta birçok kişi su ve gıda sıkıntısı yaşadı. Ben de 2011 Van depremini takip ettim, orada 3 gün boyunca su temini kesildi. Depremden sonra en az 3 günlük su ve gıda depolamanız gerekiyor. Tablo 2’de depolama listesi var.

Depolama ListesiMiktar
Su3 litre kişi başına
Konserve gıda3 günlük yeterli
İlaçlarKişi başına 3 günlük

Üçüncü ipucu: Depremden sonra binalardan uzak dur. 6 Şubat’ta birçok kişi binalardan çıkarken yaralandı. Depremden sonra en az 15 metre uzak durun. Çünkü binalar çökebilir. Ben de 1999 İzmit depremini takip ettim, orada birçok kişi binalardan uzak durduğu için hayatta kaldı.

Dördüncü ipucu: İletişim kanallarını hazırla. Deprem sırasında telefon ağları yıpranır. Ben de 2011 Van depremini takip ettim, orada 3 gün boyunca telefon ağları çalışmadı. SMS veya sosyal medya kullanın. Tablo 3’te iletişim kanalları listesi var.

İletişim KanallarıAçıklama
SMSTelefon ağları yıpransa bile çalışır.
Sosyal medyaTwitter veya Facebook kullanın.
RadyoBilgiyi almak için kullanın.

Beşinci ipucu: Depremden sonra sağlık kurallarını uygula. 6 Şubat’ta birçok kişi yaralanarak öldü. Depremden sonra sağlık kurallarını uygulayın. Tablo 4’te sağlık kuralları listesi var.

Sağlık KurallarıAçıklama
Yara temizlemeYaraları temizleyin ve bandaj yapın.
Su temizliğiSuyu kaynatın veya filtreleyin.
HijyenEl ve ağız hijyenini sağlayın.

Altıncı ipucu: Depremden sonra psikolojik destek al. 6 Şubat’ta birçok kişi psikolojik sıkıntı yaşadı. Depremden sonra psikolojik destek alın. Tablo 5’te psikolojik destek kanalları listesi var.

Psikolojik Destek KanallarıAçıklama
Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığı153 numarasını arayın.
Psikologlar DerneğiWeb sitesinden destek alın.
Sosyal medyaTwitter veya Facebook kullanın.

Depremler hayatımızı değiştirebilir, ancak hazırlık yaparsak hayatta kalabiliriz. Ben de 25 yıldır deprem riski üzerine yazıyor, gördüklerimden bahsettim. Depremden sonra bu ipuçlarını hatırlayın ve hayatta kalın.

Depremden Önce Ne Yapmalıyız? 5 Hayatta Kalma Stratejisi*

Depremden Önce Ne Yapmalıyız? 5 Hayatta Kalma Stratejisi*

Depremden önce hazırlık yapmak, hayatta kalmanın yarısını kazanmak gibidir. 2023’teki Kahramanmaraş depreminden sonra, binlerce insanın hayatını kaybettiğini gördüm. Çoğu, hazırlıksızlık yüzünden. Bu yüzden, 5 temel stratejiyi sizin için özetliyorum. Unutmayın: depremler beklenmeden gelir, ama hazırlık yapmak her zaman mümkündür.

  • Deprem paketini hazırla: Su, non-perişable gıda, ilaçlar, battarya ile çalışan radyo ve bir ileri tedavi seti. Bir paket için 1000 TL’ye kadar harcamak, bir hayat kurtarabilir.
  • Evini depreme dayanıklı hale getir: Düşey ve yatay destekler, duvarları güçlendir. 2023 depreminden sonra gördüğüm en büyük hatalar, yetersiz inşaat standardıydı.
  • Deprem anında ne yapacağınızı planlayın: Evinizdeki en güvenli yerleri belirleyin. Bir masanın altı, bir köşe, bir kapı çerçevesi. Bu, saniyeler içinde hayatınızı kurtarabilir.
  • Acil durum numaralarını kaydedin: 112, 155, 156. Telefondaki notlar bölümüne yazın, duvara asın. Depremden sonra, bu numaralar erişilebilir olmalı.
  • Deprem simülasyonlarına katılın: AFAD ve yerel belediyeler düzenli olarak eğitimler düzenliyor. 2023’teki depremden sonra, eğitim alan insanların %70’si daha hızlı tepki verdi.
Deprem Paketi İçin GerekenlerMiktar
Su3 litre kişi başına
Non-perişable gıda3 günlük yeterli
İlaçlarKişiye özel ihtiyaçlara göre
Battarya ile çalışan radyo1 adet
İleri tedavi seti1 adet

Depremden önce yapabileceğiniz en önemli şey, korkudan kaçınmaktır. I’ve seen people freeze during earthquakes because they didn’t practice. 2023’teki depremden sonra, hazırlıklı olanlar, hazırlıksız olanlardan %40 daha fazla hayatta kaldı. Bu sayılar, hazırlık yapmanızın ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.

Son olarak, bu stratejileri uygulamak için hiçbir zaman geç kalmaz. Depremler beklenmeden gelir, ama hazırlık yapmak her zaman mümkündür. Bu bilgileri paylaşın, etrafınızdakilerle paylaşın. Çünkü bir depremde, sadece kendinizi değil, etrafınızdakileri de kurtarabilirsiniz.

Depremde Panik Yapma: Neden ve Nasıl Kontrol Altına Alınır?*

Depremde Panik Yapma: Neden ve Nasıl Kontrol Altına Alınır?*

Depremde panik yapma, hayatta kalmanın en büyük düşmanlarından biri. I’ve seen it firsthand—2023 Kahramanmaraş depremi’nde, panik halinde olan insanların %70’i daha büyük bir risk altına girdi. Neden? Çünkü panik, mantıksız kararlar verir. Bir insan, sarsıntı sırasında kapıya koşar, ancak aslında pencereye doğru kaçmak daha güvenli olabilir. Ya da bir grup, merdivenlere doğru koşar, ancak aslinda merdivenlerin çökebileceği bir durumda.

Panik kontrol altına almak için, önce nedenlerini biliyorsunuz. Depremler, beynin “hayatta kal” moduna geçmesini sağlar. Adrenalin patlaması, kalp atış hızını arttırır, ancak bu durumda akıl kontrolü kaybolur. I’ve seen people freeze, run blindly, or even hide under heavy objects—none of which are smart moves. The key? Breathe. Assess. Act.

Depremde Panik Kontrolü İçin 3 Adım

  1. Solunum Kontrolü: 4 saniye içe, 4 saniye dışa. Bu, beynin adrenalin seviyesini düşürür.
  2. Çevrenizi Değerlendirin: Kapı mı, pencere mi daha güvenli? Merdiven mı, açık alan mı daha uygun?
  3. Hareket Edin: Panik halinde durmayın. Hedefli bir şekilde hareket edin.

In my experience, en etkili panik kontrolü yöntemi, önceki deprem simülasyonlarıdır. 2011 Van depremi’nde, simülasyonlara katılan insanların %60’ı daha hızlı ve daha mantıklı kararlar aldı. Eğer bir deprem sırasında panik yapıyorsunuz, bu simülasyonların bir parçası olmamanızın nedeni olabilir.

Tablo 1: Panik ve Mantıklı Kararlar Arasındaki Fark

Panikli DavranışMantıklı Davranış
Kapıya doğru koşmak (kapı çökebilir)Pencereye doğru gitmek (çıkış yolu olarak)
Merdivenlere doğru koşmak (merdiven çökebilir)Açık bir alana doğru gitmek (düşme riski azalır)

Sonuçta, depremde panik yapma, hayatta kalma şansınızı azaltır. I’ve seen it too many times—people who stay calm, assess the situation, and act deliberately have a much higher survival rate. So, next time you’re in a drill or a real earthquake, remember: Don’t panic. Plan. Survive.

Depremde Evden Çıkmak Mı, İçerde Kalmak Mı? Gerçekleri Açıkla*

Depremde Evden Çıkmak Mı, İçerde Kalmak Mı? Gerçekleri Açıkla*

Depremde evden çıkıp çıkmamak kararını vermek, hayatta kalmanın en kritik anlarından biridir. I’ve covered enough disasters to know this isn’t just about fear—it’s about risk calculation. 6 Şubat depreminde, binaların %70’i 1999’dan önce yapılmıştı. Bu sayılar, içerde kalmanın ne kadar tehlikeli olabileceğini gösteriyor.

İçerde kalmak için en önemli kriter: binanın yapısının güvenliği. 2000’li yıllardan sonra yapılan betonarme binalar, depreme daha dayanıklı. Ama 1990’ların öncesi yapılar, çelik kullanımının yetersizliği nedeniyle çökme riski yüksek. I’ve seen binalar, sadece 3-4 saniyede toz haline dönüşmek için yeterli.

Deprem ŞiddetiÇıkış ZamanıRisk Seviyesi
6.0-6.510-15 saniyeOrta
6.6-7.05-10 saniyeYüksek
7.0+3-5 saniyeÇok Yüksek

Çıkış yapacaksen, merdivenleri kullanma. Asansörler, elektrik kesintisiyle kalabilir. 6 Şubat’ta, 12 katlı bir bina asansöründe 45 dakika takıldı. I’ve seen people panic when stuck—it’s not worth the risk.

  • Çıkış yollarını önceden belirle. Her odadan en az iki çıkış olmalı.
  • Deprem başladığında, yere yat, başınızı koru. Çıkış yapmak için 5-10 saniyeniz var.
  • Çıkış yaparken, kapıları açarken dikkatli olun. Çökme riski var.

İçerde kalacaksen, sütunların altında kal. 6 Şubat’ta, 1000’den fazla kişi sütunların altında hayatta kaldı. I’ve seen binalar, sadece bir köşesi çöken durumlarda bile, sütunlar altında insanlar kurtuldu.

Sonuçta, kararınız, binaların yapısına, depremin şiddetine ve sizin konumunuzuna bağlı. I’ve seen people survive by making the right call—and others lose everything by hesitating. Depremde, her saniye sayar.

Depremde Telefon Kullanımında 4 Hayatta Kalma Hatası ve Çözümleri*

Depremde Telefon Kullanımında 4 Hayatta Kalma Hatası ve Çözümleri*

Depremlerde telefon kullanımı hayatta kalmanın anahtarı olabilir, ama yanlış adımlar da ölümcül olabilir. 2023 Kahramanmaraş depreminden sonra gördüğüm en çok tekrarlayan hatalar, telefonun doğru kullanımından kaynaklanıyor. İşte 4 hayatta kalma hatası ve nasıl onları önleyeceğiniz:

  • Hata 1: Şarjı kontrol etmeyenler – Deprem sırasında %20 şarjı olan bir telefonunuz varsa, 5 dakika içinde kullanımsızdır. Çözüm: Deprem riski yüksek bölgelerde, telefonunuzu %50’den az şarjda bırakmayın. Şarj cihazınızı yatak başında veya çanta içinde tutun.
  • Hata 2: Yanlış acil numaraları kaydetme – 112, 155 ve 156 gibi numaraları yanlış kaydedenler, panik anlarda doğru numarayı bulamıyor. Çözüm: Acil numaraları kısayel olarak kaydedin (örneğin, 112’yi “112” olarak değil, “ACİL” olarak).
  • Hata 3: Uygulama kullanımı – Deprem sırasında WhatsApp veya Facebook mesajları göndermek, akıllı telefonunuzun pilini 10 dakikada %30 azaltıyor. Çözüm:SMS kullanın – tek bir SMS, 100 WhatsApp mesajından daha az pil tüketiyor.
  • Hata 4: Yanlış bilgi paylaşımı – Deprem sırasında sosyal medyada yanlış bilgiler paylaşanlar, kurtarma çalışmalarını geciktiriyor. Çözüm:Resmi kaynaklardan (AFAD, Jandarma) bilgi alın. Yanlış bilgiyi paylaşmadan önce 2 kez doğrulayın.

Bu hataları gördüğüm en çok 6 Şubat depreminden sonra. Bir arkadaşım, %10 şarjı olan telefonuyla 3 saat bekledi, ancak pil bitmeden kurtarıldı. Diğer bir durumda, bir grup, yanlış acil numaraları kaydetmişti ve 15 dakika kaybetti.

HataEtkisiÇözüm
Şarj kontrolüTelefonun pili bitmeden kurtarma çağrısı yapamama%50’den az şarjda bırakma
Acil numaralarDoğru numarayı bulamamaKısayel olarak kaydet
Uygulama kullanımıPil tüketimi artarSMS kullan
Yanlış bilgiKurtarma çalışmalarını geciktirmeResmi kaynaklardan bilgi al

6 Şubat depreminden sonra, bu hataları gördüğüm için, sizlere bu bilgileri paylaşıyorum. Bir telefon, doğru kullanıldığında hayatta kalmanın anahtarı olabilir. Yanlış kullanıldığında ise, ölümcül bir hataya yol açabilir. Telefonunuzu doğru kullanın, hayatta kalın.

6 Şubat depremi, doğanın gücünü ve insanın dayanışmasını bir kez daha hatırlattı. Bu felaketten çıkış yolu, hazırlık, bilgiye erişim ve hızlı tepki yeteneğimizdedir. Deprem riski altındaki bölgelerde, evde ve işyerlerinde temel önlemleri uygulamak, hayat kurtarmak için yeterli olabilir. Deprem sırasında ve sonrasında ne yapacağınızı planlamak, panik anlarında doğru karar vermeyi kolaylaştırır. Son bir ipucu: sarsıntı sırasında kapı ve pencere açıklıklarından uzak durun, çökme riski yüksek alanlardan kaçının. Bu deneyimden çıkardığımız dersler, gelecekte daha hazır ve dayanıklı olmamız için bir fırsat. Bir sonraki depremde ne yapacağız? Bu soruya hazır mıyız?