Basıldıkça güzelleşen halıların üretildiği fabrika

08.01.2019

12 Kişi Okumuş

0 Yorum

Cumhurbaşkanlığı’na bağlı ulusal Saraylar Hereke Halı ve İpekli Dokuma Fabrikası, 176 yıldır saray, köşk ve kasırların ipekli mefruşatını üretirken, ”müze yapınak” özelliğini de koruyor.
Osmanlı Devleti’nin son yüzyılında saray hayatının en önemli unsurlarından önde gelen Hereke Dokuma Fabrikası, dokumacılık sanatını tekrar canlandırmak için 1843 senesinde Sultan Abdülmecid döneminde “Hereke yapınak-i Hümayunu” adıyla kuruldu.

Sarayların döşemelik ve perdelik ihtiyacını karşılamak üzere üretime geçen yapınak, 1891 senesinde halı dokumaya başladı.

II. Abdülhamid’in himayesinde Sivas, Ladik ve Manisa’dan getirilen ustalarla başlanan bu üretimde, ustalara önce saray tarafından verilen desen örnekleri dokutturuldu ve bu desenler daha sonrasında geliştirilerek özgün Hereke üslubu ortaya çıkarıldı.

Böylece saraylar için ipekli döşemelik ve perdelik üreten Hereke Dokuma Fabrikasına halı dokuma birimleri eklendi ve dünyaca tanınan Hereke halıcılığının temelleri atıldı.
Hereke Dokuma Fabrikasının en seçkin ürünleri, Osmanlı sanayisinin vitrini niteliğindeki saray, köşk ve kasırların dekorasyonunda kullanıldığı gibi yabancı hanedan mensuplarına verilen hediyeler yoluyla Avrupa saraylarında da kendilerine yer buldu.

Basıldıkça güzelleşen halıların üretildiği fabrika

Basıldıkça güzelleşen halıların üretildiği fabrika

Yapınak, kuruluşundan yarım asır sonra da dünyaca ünlü bir marka haline gelerek, Paris, Londra, Viyana, Lyon, Brüksel ve Torino’daki uluslararası sergilerde ödüllere layık görüldü.

Hereke, hem de Türkiye’nin en büyük halısını dokuyan yapınak olarak da kayıtlara geçti. Fabrikanın Yıldız Şale Köşkü’nün merasim salonu için 120 yıl önce dokuduğu 468 metrekarelik halı hala dünyanın en büyük halıları arasında gösteriliyor.
Osmanlı döneminde bayramlaşma törenlerinin yapıldığı Dolmabahçe Sarayı’ndaki Muayede Salonunun zeminini süsleyen 124 metrekarelik yekpare Hereke halısı, bugün yerli ve yabancı binlerce turistin ilgisini çekiyor.

Cumhuriyet döneminde Sümerbank çatısı altında çalışmasını sürdüren Hereke Dokuma Fabrikası, 1995 yılında Özelleştirme Yasası kapsamında ulusal Saraylar İdaresi Başkanlığına bağlandı.

Günümüzde müze-fabrika olarak üretimini sürdüren yapınak, ulusal saraylar araştırmacılarıyla yürütülen ortak çalışmalara da ev sahipliği yapıyor.

”BİR METREKAREDE 360 BİN DÜĞÜM”

Hereke halısı

Hereke halısı

TBMM ulusal Saraylar Hereke Halı ve İpekli Dokuma Fabrikası Müdürü Emine iyi sabahlar, AA muhabirine yaptığı açıklamada, fabrikanın ürettiği ürünlerin dünyaca ünlü olduğunu söylemiş oldu.

Hereke’nin II. Abdülhamid döneminde özgün üslubuna kavuştuğunu ifade eden günaydın, ürünlerin kalitesindeki yüksekliğin burayı bir marka haline getirdiğini kaydetti.

“Hereke yün halısında bir metrekarede 360 bin düğüm bulunmaktadır.” diyen iyi sabahlar, “Bu sıklık hem kaliteyi iyileştirdiği gibi hem de pikselleri minik olduğundan kıvrımlı desenleri yapmaya imkan sağlamaktadır. Bu çok ince desenlerin çalışılması olanağı veriyor. Bundan dolayı Hereke klasiği ortaya çıkmıştır. Dünyada en kaliteli halı, Hereke halısıdır. İpek halılarda yeni dönemlerde bir milyon düğümler ve 2 milyon 250 bin düğümler var ama Hereke yün halısı olarak sıklık ve kalite olarak en kaliteli aynı zamanda en çok sıklığa sahip olanıdır.” diye konuştu.
”BASILDIKÇA DAHA DA GÜZELLEŞİYOR”

Hereke halısının kendine has özellikleri bulunduğunu dile getiren iyi sabahlar, şöyle mevzuştu:

“Hereke halısı, evladiyelik olarak bilinir. Sıklığının çok olması, kaliteli olması, halının uzun süre dayanmasını sağlıyor. Dünya markası olmasında desenlerinin de katkısı var. Halılar kalite sıklığından dolayı basıldıkça daha da güzelleşiyor, renkleri parlıyor, çok daha güzel bir görünüm alıyor. Bu özellik de yalnız Hereke halısında var. İran halısında açık düğüm kullanıldığı için belli süre sonrasında kendi atıyor ve uzun ömürlü olmuyor. Hereke halısında ise Gördes dediğimiz Türk düğümü kullanılıyor. Çift bağlama dediğimiz bir düğüm şekli bu da halının kaliteli ve uzun ömürlü olmasını sağlıyor.”

Bir kişinin yaklaşık 3 ayda bir metrekare halı dokuyabildiğini belirten günaydın, metrekaresinde 360 bin düğüm olduğu için emeğin yoğun olduğunu kaydetti.

Günaydın, dünyanın çeşitli ülkelerinden gelen ziyaretçilerin fabrikadaki dokuma seslerini bir müzikale benzettiklerini aktardı.

Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı

Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı

”GÜNLÜK 22 SANTİMETRE DOKUYABİLİYORUM”

Fabrikadaki kadife kumaş dokumacısı Hasan Kahraman da özel bir dokuma şekli bulunan ipekli çakma kadife ortaya çıkardıklarını belirterek, dokumada jakar ve armül mekanik sistemi kullandıklarını kaydetti.

Kadife kumaşların padişahların odalarında kullanıldığını ifade eden Kahraman, “Bu işi yapan dünyada malum 3-4 birey var. Bu iş zor ve dikkat gerektiren iş. Ufacık hatayı görmeyip işi devam ettirirsen kumaş ziyan oluyor. Bu kumaşla da sınırlı kalmıyor. Hata çözgünün yine yapılmasına kadar gidebiliyor. Gmeşhurk 22 santimetre dokuyabiliyorum. İş ağır bir iş.” ifadelerini kullandı.

[Toplam:1    Ortalama:5/5]

Bir önceki yazımız olan Kudüs Şairi Akif İnan mezarı başında anıldı başlıklı makalemizde AK Parti Şanlıurfa, İbrahim Coşkun ve Kudüs şairi hakkında bilgiler verilmektedir.

YORUMLAR

İsminiz

 

E-Posta Adresiniz

Yorumunuz