Çevre medya platformlarının evrimi devam ediyor, değişiyor

22.05.2020

0 Kişi Okumuş

0 Yorum

İstanbul Malumat Üniversitesi Muhabere Fakültesi ve İNGEV (İnsani Gelişme Vakfı) iş birliğiyle hazırlanan “İnsani Gelişme Monitörü Araştırması”nın sonuçları açıklandı. Memleket çapında 26 vilayette 18 yaş üstü iştirakçilerle yapılan ve vatandaşların çevre medyaya yaklaşımını irdeleyen araştırma, toplumsal medyayı özgür hesaplarla dolu bir alan olarak algıladığını gösteriyor. Topluluğun yüzde 56’sı toplumsal medyayı “özgür haber alma kaynağı” olarak tanımlıyor. Türkiye’nin yüzde 88’i toplumsal medyayı “ülkedeki değişik bahisler hakkında haber almak” ve “edinilen malumatların doğruluğunu araştırmak” için kullanıyor. Her 5 insandan 3’ü toplumsal medyayı “kendi hayatındaki gelişmeleri paylaşmak” için tercih ediyor. 55 yaş ve üstü kesim, içtimaî medyayı “tanıdıklarının hayatıyla ilgili malumat almak” için kullanırken, 18-34 yaş öbeği, toplumsal medyayı “kendi hayatındaki gelişmeleri paylaşmak” için kullanmaya daha yatkın görünüyor.

Türkiye’deki hanelerin yarısından fazlasında yüzde 57’lik bir hakla bilgisayar bulunuyor. İnternet irtibatlı akıllı telefonu olanların nispeti ise yüzde 80. Yeniden araştırmaya nazaran erişim ve içtimaî medya tasarruf nispetleri yaş bareminin yükselmesiyle azalıyor. Araştırma erkeklerin ve yüksek sosyo-ekonomik öbeklerin içtimaî medyada fikirlerini daha çokça paylaştığını ve bu platformlarda daha çokça iştirakçi olduklarını gösteriyor.

“Yeni muhabere araçları klasik mecraları yok etmiyor, dönüştürüyor”

Yeni medya araçlarında yazılı içerik azalırken görsel ve medya bazlı içeriğin yoğunluk artıyor. Görselin 20. yüzyıl ortalarından itibaren hâkim olmaya başladığını belirten İstanbul Malumat Üniversitesi Muhabere Fakültesi Dekanı Prof.Dr. Halil Nalçaoğlu, içinde bulunduğumuz periyotta yazılı içerik tasarrufunun görsel tasarrufunun gerisinde kaldığını kelamlarına ekledi. 2000’li yıllarla birlikte kullanıcıların tıpkı devranda içerik sağlayıcı haline geldiğini ve bu yolla şimdiye kadar görülmedik hacimde içeriğin paylaşıldığını tabir eden Prof. Dr. Nalçaoğlu; “Araştırmanın ortaya koyduğu kıymetli bir bulgu, bilhassa zahir bir yaşın üzerindeki nüfusun klasik olarak isimlendirilen radyo ve basılı yayınlara olan bağının sürmesi.  Bu manada görsel egemenliğinin de alt kırılmalarından laf etmek mümkün. Bu bulgu kuramsal olarak yapılan bir tespiti de doğrulamaktadır: Yeni muhabere araçları ve platformları kendilerinden evvel gelen mecraları yok etmiyor, ancak onları dönüştürerek kendine bir taraf ediniyor” dedi.

Içtimaî medyanın topluluğun standart muhabere aracı haline geldiğini söyleyen Nalçaoğlu, haber paylaşımı, kimlik oluşturma, fikir yayma, diğerlerini ikna etme, topluluk oluşturma üzere temel toplumsal işlevlerin gelecekte çevre medya üzerinden süreceğini belirtti. Nalçaoğlu “Yazılım meydanındaki gelişmeler, üretimin görece kolaylığı, donanım geliştirme ve üretimindeki yetkinlik ve nihayet pazarlama meydanının bu yeni oluşumlara adaptasyonu sayesinde içtimaî medyayı son kademe dinamik bir gelişim ve çeşitlenme sürecine sokuyor. Içtimaî medya internet teknolojisinin sunduğu altyapı sayesinde çok geniş bir içerik aktarımı imkanına sahip. İnternet aracılığı ile şekillenen hayatlarımız yeni normalimiz olmuş durumda” dedi.  

Mobil erişim dijital uçurumu azaltıyor

Mobil internet tasarrufu yerkürenin her noktasında olduğu üzere memleketimizde de muhabere ve etkileşim teknolojilerinin lokomotifi haline geldiğini vurgulayan Prof.Dr. Halil Nalçaoğlu, “Teknoloji gelişirken kişilerin fizikî hareketliliği artıyor. Temel toplumsal işlevler internet üzerinden gerçekleştiği için internete erişimin mekân-bağımlı olmaktan çıkması gerekiyordu, çıktı da. Dijital uçurum teknolojinin ötesinde toplumsal eşitsizliklerle sosyo-ekonomik, cinsiyete ve yaşa dayalı, coğrafî katmanlaşmanın bir sonucudur. Devletimiz de de bu tablo tüm yerkürede olduğu üzere kendini gösteriyor. Hayat dijitalleşirken dijital araçlara ve internete erişimin eşitsizliği mevcut eşitsizlikleri daha da derinleştiriyor. Mobil teknolojiler kısmen bu uçurumu dengeleyen bir işlev görüyor” dedi.

Araştırmada nokta alan vesair birtakım çıktılar ise şöyle: 

  • Bilgisayar sahipliği, konuttan internet erişimi ve interneti olan akıllı telefon sahipliği orantılarının en yüksek olduğu sosyo-ekonomik küme beklendiği üzere A ve B öbeği (Sırasıyla %84, %89 ve %97). 
  • C1, C2, D ve E öbeklerine ilerledikçe, bu nispetlerin düştüğünü gözlemliyoruz. Örneğin D ve E kümesinin yalnızca %35’inin konutunda bilgisayar bulunuyor, %43’ü internet erişimine ve %61’i akıllı telefona sahip. 
  • Türkiye’de WhatsApp %77 ile toplumsal medya tatbikleri arasında başkan durumunda. Onu %63 ile YouTube ve %61 ile Instagram takip ediyor. (WhatsApp-%77; YouTube-%63; Instagram-%61; Facebook-%5; Twitter-%33). Bununla birlikte, SnapChat, Telegram ve Tik Tok %11 ya da daha düşük tasarruf orantılarına sahip. 
  • Cinsiyet, yaş ve sosyo-eko öbeklerini incelediğimiz devir, en büyük farklılıklar 55 yaş ve üstünde ortaya çıkıyor. Bu öbekte tasarruf nispeti %53 olan WhatsApp hariç öteki çevre medya araçlarına rağbet azalıyor. Tıpkı gözlem D ve E sosyo-eko küme için de muteber. Bu kümenin %57’si WhatsApp kullanıyor. Bu kümede YouTube ve Instagram tasarruf nispetleri her biri için %40. Facebook ve Twitter orantıları ise çok daha düşük. En yüksek WhatsApp ve YouTube tasarruf orantıları 35-54 yaş aralığının yanı sıra A ve B sosyo-eko öbekte gözleniyor (sırasıyla %76 ve %86). 18-34 yaş kümesinin %54’ü Snapchat’i sık olarak kullanıyor. 
  • “İyi haber kaynağı olma” algısı ve “özgür olma” algısı değerli nispette paralellik gösteriyor. Çevre medyayı özgür bulanların yarısı çevre medyanın “iyi bir haber kaynağı” olduğunu düşünüyor. Toplumsal medyayı özgür bulmayanların bu mecrayı “iyi bir malumat kaynağı” olarak algılama nispeti ise %15’e kadar düşüyor.
  • Çevre medya topluluk arasında yüklü olarak pasif fiil olarak isimlendirilebilecek malumat almak ve bilgiyi teyit etmek gayesiyle kullanılıyor. Türkiye’nin %88’i toplumsal medyayı “ülkedeki değişik mevzular hakkında haber/yorum almak” ve “edinilen malumatların doğruluğunu araştırmak” için kullanıyor. D ve E sosyo-ekonomik statü öbeği, içtimaî medyayı “edinilen haberin doğruluğunu araştırmak” için başka sosyo-ekonomik statü kümelerine nazaran daha az kullanıyor. 
  • Etkileşim içeren aktiviteler ise pasif fiillere nazaran daha geri planda kalıyor. Her 5 bireyden 3’ü toplumsal medyayı “kendi hayatındaki gelişmeleri paylaşmak” için kullanırken topluluğun yarısı “ülkedeki değişik mevzular hakkında kendi görüşünü paylaşmak” üzere maksatlar için kullandığını belirtiyor. 
  • 55 yaş ve üstü kesim, içtimaî medyayı “tanıdıklarının hayatıyla ilgili haber almak” için kullanmaya ve 18-34 yaş kümesi, toplumsal medyayı “kendi hayatındaki gelişmeleri paylaşmak” için kullanmaya daha yatkın görünüyor. 
  • Uydurma hesaplar içtimaî medyanın güzel bir haber kaynağı olmasına ket olmasa da bireylerin pasif kalmasında tesirli. Toplumsal medyanın “sahte hesaplarla dolu” olduğunu düşünenlerin yarısı birebir devirde kendini “genel olarak pasif” olarak tanımlıyor. 
  • Topluluğun genelinde her 5 insandan yalnızca 1’isi kendini “sosyal medyada aktif” olarak tanımlıyor. Tekrar tıpkı nispette birey ise içtimaî medyada inanmadığı paylaşımlara tefsir ya da yanıt yazarak yansısını gösterdiğini ve bu mecranın gayrı kullanıcılarıyla etkileşime girdiğini belirtiyor. 
  • Bayanlar “inanmadıkları paylaşımlara reaksiyon vermek” konusunda erkeklere nazaran daha çekimser davranıyor. Her 5 bayandan 3’ü inanmadığı paylaşımlara reaksiyon vermezken erkeklerin yarısı reaksiyon vermiyor. Yaş ilerledikçe “inanılmayan paylaşımlara reaksiyon verme” davranışı da artıyor. 18-34 yaş kümesindeki her 5 bireyden 3’ü “inanmadığı paylaşımlara reaksiyon vermeyeceğini” söylerken 55 yaş üstü öbeğin lakin yarısı “inanmadığı paylaşımlara” reaksiyonsuz kalabiliyor. 
  • Toplulukta yalnızca her 4 bireyden 1’i çevre medyada bir kümeye üye olduğunu belirtiyor. A ve B sosyo-ekonomik öbekte taraf sahalar ve erkekler içtimaî medya kümelerine üye olmaya daha yatkın görünüyor. Sosyo-ekonomik statü öbeği geriledikçe çevre medyada bir kümeye üye olma nispeti da geriliyor. 
  • Toplumsal ve siyasal içerikli kümelere 55 yaş ve üstü kesim ilgi gösterirken, 18-55 yaş arası mesleksel gruplara/işyeri kümelerine daha ziyade ilgi gösteriyor.

Kaynak: Hürriyet

Bir önceki yazımız olan ASUS'tan yeni anakart serisi: AMD B550 başlıklı makalemizde Anakart, B550 ve Bağlantı hakkında bilgiler verilmektedir.

[Toplam: 0   Ortalama: 0/5]

YORUMLAR

İsminiz

 

E-Posta Adresiniz

Yorumunuz

BENZER İÇERİKLER

FACEBOOKTA BİZ