Spike Lee: Artık umutluyum. Zira beyaz kardeşlerimiz de bizimle birlikte sokakta

07.06.2020

0 Kişi Okumuş

0 Yorum

Güçlükle vakitlerden geçiyoruz… Evvel pandemi sonra da George Floyd cinayeti… George Floyd’un öldürülmesi sonrasında yaşananları düşününce gelecek ve değişim için umutlu musunuz?

– Evet, optimistim. Eric Garner cinayetine bak ve kendine sor; ‘bu devlet ne kadar değişti?’(Siyahi Eric Garner 2014 yılında New York polisi tarafından gözaltına alınıp göğsüne bastırılması sonucu öldürülmüştü.)

Tarih kendini tekrar mı ediyor? Meğer siz değişim için optimist olduğunuzu söylemiştiniz…

– Şimdiye kadar tarih kendini daima tekrar etti. Beni optimist yapan, genç beyaz jenerasyonun sokaklarda bize katılması. Değişim için beyaz kardeşlerimin bize destek olması bana umut veriyor. Bu durumu Civil Right Movement’da (Sivil Hakları Hareketi) görmüştük, artık yeniden görüyoruz…

Lider Trump ile ilgili ne düşünüyorsunuz?

– Trump gitmek zorunda… Oy vermeliyiz. Şayet bu adam tekrar kazanırsa yerküre tehlikede. Yalnızca Amerika değil tüm yerküre tehlikede… Benim görüşüm, inancım bu cephede…

Protestolar sırasında meydana gelen yağmalamalar için neler demek istersiniz?

– Yağmalama yapan küme hayli küçük. Meskenlerinden çıkıp gerçeklere güç vermek isteyen halkın küçük bir yüzdesi. Medya saf ki yağma vakaları üzerine ağırlaşacak. Yağmalar sizi yanıltmasın. Olmamalıydı ancak oldu… Maatteessüf bu durumlardan yararlanan kimi beşerler her devir olacak. Bu bu türlü…

COVID-19 SINEMANIN VİZYON BIÇIMINI DEĞİŞTİRDİ

Sinemanız “Da 5 Bloods” 12 Haziran’da yayınlanacak. Sinemanın vizyonuyla ilgili özgün planınız bu değildi diye biliyorum…

– Evet, değildi… Sana bir şey söyleyeyim mi? Yalnızca benim filmimim değil, bu cihanda yaşayan herkesin planları değişti. Bizim yepyeni planımız şöyleydi: Bu sene Cannes Sinema Festivali’nde jüri yöneticisi ben olacaktım. “Da 5 Bloods” yerküre prömiyerini Cannes’da yapacaktı. Yarışa dahil olmadan alışılmış… Sonra teatral gösterime sokacaktık. Birebir Martin Scorsese’nin “The Irishman” sinemasındaki üzere. Evvel filmde vizyona girecekti, sonra Netflix’te yayınlanacaktı. Lakin planları değiştiren Covid-19 diye bir şey başımıza geldi ve olanlar oldu…

VİETNAM SAVAŞI SIRASINDA 10 YAŞINDAYDIM

Sinemanın çekimlerini Güneydoğu Asya ve Tayland’da yaptınız. Çekimler nasıl geçti?

– Sinemanın birçoklarını Tayland’da çektik, son kısmını da Vietnam’da tamamladık. Hayatımın en eğlendirici, en bilgilendirici ve en hoş deneyimlerinden biriydi. Doğu’da yalnızca Japonya’ya gitmiştim. Tayland ve Vietnam’a birinci gidişimdi. Oradaki halk ve set ekibi beni ve tüm Amerika’dan gelenleri kolları açık karşıladılar. Çok hoştu, çok sıcaktı, çok içtendi… Orada olmak, sinemamı çekmek unutamayacağım bir deneyimdi. Geri dönmek için sabırsızlanıyorum…

Sineması izlerken 70 ve 80’lerde yapılan Vietnam savaşı sinemalarını düşündüm. “Apocalypse Now” (Kıyamet), “Born On The 4th of July” (Doğum Günü 4 Temmuz) üzere…

– Benim de o sinemalara hususî bağım vardır… Laurence Fishburne’yi “School Daze” sinemama başrol seçmemin sebebi onu “Apocalypse Now”ta izlemiş olmamdı… Albert Hall’u “Malcolm X”de oynatmamın sebebi de “Apocalypse Now” sinemasıydı… Ayrıyeten bu sinemaların direktörleri Francis Ford Coppola ve Oliver Stone’a derin hürmet duyuyorum.

Bu sinemaların yanı sıra Vietnam Savaşı ile ilgili çocukluğunuzda duyduğunuz hikayeleri hatırladınız mı?

– 1957 yılında doğdum. 1967’de 10 yaşındaydım. Neler olup bittiğini anlayacak lakin savaşa gönderilmeyecek yaştaydım. Vietnam Savaşı’nın Amerikan televizyonlarında gösterilen birinci savaş olduğunu hatırlatmak isterim. New York’ta lokal haberler saat 6’da, ulusal haberler saat 7’de başlardı. O günleri hatırlıyorum.

1968’de Doctor King’in suikasta uğramasını da hatırlıyorum. 11 yaşındaydım… Savaş tersi protestoları, yönetici Nixon’un istifa etmesini… Hepsini hatırlıyorum…

2008’de II. Yerküre Savaşı ile ilgili “Miracle At St. Anna” isimli bir sinema yapmıştım.

O farklı bir tecrübeydi. II. Yerküre Savaşı’nda hayatta değildim fakat Vietnam Savaşı’nda neler olup bittiğinin farkındaydım…

 Vietnam’a dönüş

 “Da 5 Bloods”ın konusu şöyle: Otis, Eddie, Paul ve Melvin Afrika kökenli Amerikalı gazilerdir. Vietnam Savaşı’nda kumandanlarını kaybeden dört gazi, hem onun cesedini hem de gömülü bir hazineyi bulmak hedefiyle Vietnam’a geri döner. Ekip bir yandan onlarına çıkan beşerler ve vahşi tabiatla savaş ederken bir yandan da Vietnam Savaşı’nın neden olduğu yıkımla yüzleşir.

 Yaşlandıkça daha becerikli bir filmci oldum

  Sizi bu yerküreye çeken, filme âşık eden etkenler nelerdi?

– Çok genç yaşta filme gitmeye başladım zira validem film aşığıydı. 1979 Mayıs’ta Morehouse’tan mezun oldum. 1979’da New York Üniversitesi Sinema Okulu’na kabul edildim. Birebir yaz Los Angeles’ta Columbia Pictures’a stajyer olarak kabul edilmiştim. Los Angeles’taki katıldığım birinci sinema gösterimi “Apocalypse Now”dı… Sunset Bulvarı’ndaki film Dome’da izledim Los Angeles’taki birinci sinemamı…. Sinema mektebine kabul edildiğim halde Storara’nun sinematografisi, Walter Murch’ın ses efektleriyle yaşadığım deneyim en şahsi film deneyimimdi…Filmdeki helikopter seslerini duyup film salonunun sağına soluna bakıyordum. Nerede bu helikopterler diye, o denli bir deneyimdi. O yüzden o sinemadan iki oyuncuyu sinemalarımda oynattım, o yüzden “Da 5 Bloods”ı yaptım…

Birebir devirde film profesörüsünüz ve NY Üniversitesi’nde ders veriyorsunuz… Bestecisiniz, filmleriniz için müzik yapıyorsunuz. Yapamadığınız bir şey var mı?

– Akira Kurosawa’nın verdiği son röportajı okudum. Röportajı yapan ‘tüm vakitlerin en büyük sinemacılarından birisiniz, film hakkında hâlâ öğrenmeniz gereken bir şey kaldı mı’ diye soruyor. Benim kahramanım Kurosawa, ‘hâlâ filmden öğreneceğim koca bir cihan var’ diyor… Öğrenmenin hududu da sonu da yok. Yaşlandıkça daha olgun ve becerikli bir filmci oldum. Artık daha evvel yapamadığım işleri yapıyorum. Ancak öğrenmek ve gelişmek bitmiyor. Bitmeyecek…

Olanlara isyan değil ayaklanma diyorum

 ◊ Sinemalarınızda siyahi kişilerin hikayelerini izleyiciyle buluşturuyorsunuz. Sesinizin duyulduğunu hissediyor musunuz yoksa izleyiciden yerinde ilgiyi görmediğinizi mi düşünüyorsunuz?

– İstediğim ilgiyi görmeyen birkaç sinema yaptım. Birinci çıktığında kişiler “25th Hour”u anlamadı mesela. O sinema daha sonra yine keşfedildi. “Bamboozled” de birebir biçimde… “Do The Right Thing” bile birinci çıktığında anlaşılmadı. Artık klasik sinemalar arasında lakin birinci çıktığında kişileri isyan etmeye kışkırtmakla suçlandım. Büyük sinema eleştirmenleri “Do The Right Thing” sinemamdan ötürü ellerimi kana buladığımı yazmıştı…

Sizce filmleriniz kişilerin zihninde ya da kalbinde neleri değiştirdi?

– Olağanüstü bir soru… Sanatın yerküreyi değiştirebileceğine inanıyorum. Buna inanarak öleceğim ve mezara gireceğim. Değişimin kademesine gelirsem bu tartışmaya açık… Bize yani siyahlara birden fazla hengam ırkçılığı nasıl sonlandırabiliriz diye sorulur. Optimistim dedim ya biraz evvel… Zira beyaz kardeşlerim yanımızdalar. Gibisi görülmemiş sayıda beyaz Amerikalı sokakta ve herkes ‘Siyahların da yaşama hakları var’ dediler. Bu arada ben sokakta olan bitene ‘isyan’ demiyorum. ‘Ayaklanma’ diyorum… İsyan olumsuz manalı, negatif bir söz. O yüzden dikkatli olmalıyız.

Kaynak: Hürriyet

Bir önceki yazımız olan Lisa Kudrow: “Friends”in çekim tarihi belirlendi başlıklı makalemizde Dizi, Geç ve Kim hakkında bilgiler verilmektedir.

[Toplam: 0   Ortalama: 0/5]
İlgili Terimler : , , ,

YORUMLAR

İsminiz

 

E-Posta Adresiniz

Yorumunuz

BENZER İÇERİKLER

FACEBOOKTA BİZ

MENUYU KAPAT