Teknoloji devleri Trump’ı nasıl susturdu?

13.01.2021

3 Kişi Okumuş

0 Yorum

Ben de birçokları üzere bu tartışmalı toplumsal medya ağına, ABD’de mahallî saatle 11.59’dan sonra neler yaşanabileceğine bakmak için girmiştim. Bu, Amazon’un şiddet temaslı içeriğe sahip olduğu teziyle Parler’ı kaldıracağını açıklamasından sonra, uygulamaya yeni bir ana sunucu bulmaları için tanıdığı müddetin de sonuydu.

Parler’ın kaldırılması, ABD Kongresi’ne geçen hafta düzenlenen baskından sonra, Amerikan teknoloji devlerinin Donald Trump ve birtakım radikal destekçilerinin toplumsal medya platformlarında uzaklaştırılması uğraşlarında değerli bir adım olarak görüldü. 

Ancak saat 12.00’ı gösterdiğinde ise hiçbir değişiklik olmamıştı. Ben ve benim üzere milyonlarca kullanıcı hala Parler’da arama yapabiliyor, paylaşımda bulunabiliyordu. 

Daha sonra ise, dünyanın birçok yerinde kullanıcılar domino taşı üzere yaşadıkları sıkıntıları bildirmeye başladılar. Benim için de saat 12.10’da her şey durmuştu. “İçerik bulunamadı” iletisi çıkıyordu.

“İfade özgürlüğü” açısından Twitter’a alternatif görülen ve süratle büyüyen bu platform Parler, bir atılımda devrilmişti. Artık Parler yoktu. En azından şimdilik.

Parler büyük ihtimalle kendisine yeni bir sunucu bulacak. Lakin dünyanın en büyük web hizmetleri sağlayıcısı olan Amazon Web Services’i (AWS) kaybetmek, birçok başka ana sunucunun da Parler’ı reddedebileceği manasına geliyor.

Bu uygulama birinci değil

Teknoloji ve teknoloji etiği araştırmacısı Stephanie Hare, Amerikan teknoloji firmalarının misal nedenlerle bir uygulamayı platformlarından kaldırmasının birinci kere yaşanan bir olay olmadığını söylüyor:

“Amazon’un Parler’a karşı atılımı emsalsiz değil. 2017’de beyaz ırkın üstünlüğünü savunan The Daily Stormer ve 2019’da 8Chan siteleri, Teksas El Paso’da katliam yapan silahlı saldırgan tarafından kullandıklarının tespit edilmesinin akabinde, Cloudflare üzere birtakım Amerikan şirketlerinin içerik hizmetlerini engellediğini ve DDoS (Dağıtılmış Hizmet Engelleme) müdafaasını kaldırdığını görmüştük.”

Parler’a karşı harekete geçen yalnızca AWS değil. Google ve Apple da app uygulamaları indirme programlarından Parler’ı çıkardı.

Bu da daha evvel görülmemiş bir adım değil.

Kendisini “ifade özgürlüğü platformu” olarak tanıtan lakin çok sağcı, radikal görüşlerin paylaşıldığı bir “cennet” olarak görülen Gab de uygulamaların indirildiği programlardan çıkarıldı ve yasaklandı. Gab’e hala web tarayıcılarından ulaşılabiliyor ve platform, son günlerde kullanıcı sayısının arttığını öne sürüyor.

Twitter, Kongre akınıyla temaslı hesapları Pazartesi günü kapattı. Twitter açıklamasında, “QAnon komplo teorileriyle temaslı 70 binden fazla hesabı kapattığını” duyurdu.

Facebook da içinde “Stop The Steal” (Hırsızlığı Durdur) geçen içeriklerin hepsini kaldırdığını duyurdu. Bu slogan, Kasım ayındaki seçimlere hile karıştırıldığını ve oy çalındığını argüman eden Trump destekçilerinin protestolarından ve paylaşımlarında kullandığı bir slogan.

Yasak ‘sorunlu’

Daha evvel eşi gibisi görülmeyen sıkıntı ise, bu adımların amacında bir devlet liderinin olması.

Destekçilerinin ABD Kongresi’ne saldırdığı geçen haftadan bu yana Trump’ın, Twitter, Facebook, Instagram, Snapchat ve Twitch dahil büyük toplumsal medya platformlarında paylaşım yapması yasaklandı.

YouTube, Trump’ın kimi görüntülerini yasakladı ancak kendi kanalının son bahtı olduğunu söyledi.

Almanya Başbakanı Angela Merkel dahil, birçok Avrupa ülkesi başkanı bu adımı “sorunlu” gördüklerini tabir etti.

Avrupa Kurulu Üyesi Thierry Breton, ABD Kongresi’nde yaşananları “sosyal medyanın 11 Eylül’ü” olarak kıymetlendirdi. Politico mecmuasına yazan Breton, “bir CEO’nun rastgele bir kontrol olmadan ABD Lideri’nin hoparlörünün fişini çekebiliyor olması hayret verici” dedi.

İngiltere Sağlık Bakanı Matt Hancock, toplumsal medya ağlarının artık “editoryal kararlar aldıklarını” ve platformların “kimin sesinin duyulması ve kimin sesinin duyulmaması gerektiğine karar vermeye başladıklarını” söyledi.

Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin’in karşısı Rus siyasetçi Alexey Navalni de Trump’a Twitter’ın getirdiği yasağı devlet sansürüne benzetti.

Attığı tweette Navalni “Donald Trump’a uygulanan Twitter yasağı kabul edilemez bir sansürdür. Alışılmış ki Twitter özel bir şirket. Lakin Rusya ve Çin’de bu tip özel şirketlerin devletin en yakın dostları ve sıkıntı sansüre geldiğinde de en yakın destekçileri olduğunu gördük” yazdı.

Covid, toplumsal medya ağlarını değiştirdi

Toplumsal ağların özel şirketler olduğu bir gerçek. Özel üyelik isteyen kümeler, kulüpler üzere üyelerine kendi kurallarını dayatabilir. Münasebetiyle, Facebook’un sahibi Mark Zuckerberg ve Twitter’ın kurucusu Jack Dorsey üzere de aslında bunu yapabilir.

Getirilen en değerli kurallardan biri, siyasetçilerin içeriklerinin kamusal telaffuz için değerli olduğunu göz önünde bulundurmaktı.

Hasebiyle Facebook ve Twitter üzere platformlar, ABD lideri üzere yüksek profilli kullanıcılara, kullanım şartlarının ihlali konusunda daha fazla esneklik tanınacağını söylüyordu.

Fakat koronavirüs salgınının başından bu yana çok büyük değişiklikler yaşandı ve şirketler, dünya önderlerinin paylaşımlarına karşı harekete geçmeye başladı.

Facebook ve Twitter, Mart ayında Brezilya Devlet Lideri Jair Bolsonaro ve Venezuela Devlet Lideri Nicolas Maduro’nun Covid-19 ile ilgili paylaşımlarını yanlış bilgileri yaydıkları gerekçesiyle sildi.

Twitter, Mayıs ayında da ABD Lideri’ne karşı emsal bir adım attı ve uygulamanın moderatörleri Trump’ın paylaşımına “şiddeti övdüğü” ihtarını koydu.

Trump, Siyahların Hayatı Pahalıdır (Black Lives Matter) protestolarıyla ilgili “Yağma başladığında silahlar ateşlenir” tweeti atmıştı.

Toplumsal medya yorumcusu Matt Navarra, Trump’a getirilen yasağın, platformların kullanıcıları ve kullanıcıların neleri paylaşabileceğinin denetim edilmesi açısından ‘önemli bir benzer’ olduğunu söylüyor.

Birtakım analistler de bu hareketin, dünya genelinde teknoloji moderasyonu açısından bir dönüm noktası olabileceği görüşünde.

Facebook, Pazartesi günkü açıklamasında Uganda hükümetiyle direkt kontaklı olduğu tespit edilen hesaplar ağını kaldırdığını duyurdu. Hesapların, ülkede yapılacak seçimleri manipüle etmek için kullanıldığı tez edildi.

Mahremiyet avukatı ve teknoloji uzmanı Whitney Merrill, bu adımın da teknoloji devlerinin moderasyon konusunda değişikliğe gittiklerine işaret ettiğini söylüyor:

“Sosyal ağların kuralları ve kullanım şartları vakitle değişiyor, ki bu da çok olağan. Ancak dünya genelinde istikrarlı bir formda uygulanmıyorlar. ABD Lideri’nin kaldırılması global olarak emsal hallerin engellenmeye başlanacağı manasına gelebilir.”

Twitter’daki son saatlerinde Trump yine, ABD anayasasının 230’uncu unsurunu ‘ifade özgürlüğünü engellemekle’ suçladı. Başkanlığı periyodunda Trump, toplumsal medya ağlarını kullanıcıların paylaşımlarıyla ilgili yükümlülüklerden muaf tutan maddeyi feshedeceği tehdidinde bulundu.

Birçokları, toplumsal ağları içeriklerin idaresine daha fazla müdahil olmaya zorlayacağı için, bu muhafazayı kaldırmanın tabir özgürlüğüne ziyan vereceği görüşünde.

ABD’nin 46. Lideri Joe Biden da içerik idaresini artırmak ve uydurma haberlerin yayılmasını tedbire gayesiyle maddeyi feshetmek istediğini söyledi.

Trump son tweetinde de “başka internet siteleriyle görüştüğünü” ve yakın vakitte “çok büyük bir duyurusu olabileceğini” tabir etti.

Son günlerde yaşanan olaylara bakıldığında, Trump ve kimi destekçilerinin sırf kanun koyuculara karşı değil, ana akım medyada kendilerine yer edinmeden evvel, teknoloji devlerine karşı da çetin bir çabaya gireceklerini öngörmek sıkıntı değil.

Kaynak: Hürriyet

Bir önceki yazımız olan Fransa: Teknoloji devleri için yeni vergi düzenlemesi kural başlıklı makalemizde Abd ve Fransa hakkında bilgiler verilmektedir.

[Toplam: 0   Ortalama: 0/5]
İlgili Terimler : , , , ,

YORUMLAR

İsminiz

 

E-Posta Adresiniz

Yorumunuz

BENZER İÇERİKLER

FACEBOOKTA BİZ